Fibromiyalji Sendromu

Fibromiyalji sendromu nedir?

Fibromiyalji sendromu kas-iskelet sisteminde uzun süreli olabilen, vücutta yaygın ağrı ve hassasiyete yol açan bir yumuşak doku romatizmasıdır. Uzun süreli ağrı ve iş görememeye yol açan sendromlar arasında fibromiyalji sendromu iş gücü kaybı ve ilaç-tedavi masrafları açısından ön sıralarda yer almaktadır. Bazen yumuşak doku romatizması yada kas romatizması olarak adlandırılmaktadır.

Fibromiyalji sendromu neden oluşur?

Fibromiyalji sendromu’nun neden geliştiği tam olarak bilinememektedir. Yapılan araştırmalarda bazı teoriler ileri sürülmüştür. Bu teoriler, uyku bozukluğu, ağrı algılama bozukluğu, santral sinir sisteminde nörotransmitter denilen maddelerin dengesizliği, sinir sistemi ve hormonal sistem bozukluğu, kas ve kas işlevlerinde bozukluk, sempatik sistemin aşırı çalışması olarak sıralanabilir.

Belirti ve bulguları nelerdir?

Klinik belirtileri kas-iskelet sistemine ait olanlar, kas-iskelet sistemi dışı olanlar ve eşlik eden belirtiler olarak üçe ayırmak mümkündür.

A- Kas İskelet Sistemine Ait Belirtiler: Ağrı, tutukluk, yumuşak dokularda şişlik hissi olarak sıralanabilir.

B- Kas İskelet Sistemi Dışı Belirtiler: Yorgunluk, sabah tutukluğu, uyku bozukluğu, uyuşukluklar, kas iskelet sistemi dışındaki belirtileri oluşturmaktadır.

C- Eşlik Eden Belirtiler: Duygusal değişkenlik, baş ağrısı, adet dönemi ağrıları, ishal ve kabızlık, kuru göz belirtileri, raynaud fenomeni (el ve ayaklarda soğukta oluşan renk değişikliği)

Fibromiyalji, başta yaygın ve inatçı kas ağrıları olmak üzere, sabahları  vücutta tutukluk, yorgunluk gibi yakınmalarla seyreden yumuşak bir doku romatizması olarak tanımlanıyor. İçinde bulundukları hali ‘çok yorgunum, sanki enerjim çekilmiş gibi’ şeklinde izah eden hastalar, kaynağı teşhis edilemeyen ağrı şikayetleri yüzünden yıllarca çeşitli branşların doktorlarına başvuruyor.

Doğru teşhis konulamadığı için hastaların yakınmaları azalmış veya geçmiş gibi görünse de, bir süre sonra tekrar başlıyor. Hatta hasta ağrıları ve diğer yakınmaları nedeniyle çevresi tarafından ‘hastalık hastası’ olarak tanımlanabiliyor.

Fibromiyalji belirtileri ve tipik özellikleri

  • Hafıza problemleri,düşünce bozukluklarıfibromiyalji tired
  • Ellerde ve ayaklarda uyuşukluk ve karıncalanmalar,
  • Çarpıntı
  • Azalmış egzersiz toleransı
  • Barsak şikayetleri (gaz, kabızlık,ishal)
  • Üzgün veya depresif durum
  • Tansiyon veya migren baş ağrısı
  • Gün boyunca yorgunluk hissi
  • Dinlenemeden uyanmış olma hissi (sürekli uykudan uyanma)

Çeşitli organları kapsayan psikosomatik semptomlar (hassas bağırsak sendromu, sık sık işeme, kardiyak semptomları, jinekolojik sorunlar)

Nörolojik sorunlar (vücutta uyuşma görülme, sinirli ve iğneleyici olma, gergin olma hali, baş ağrısı)

Ruhsal rahatsızlıklar (depresyon, anksiyete, ağır depresyon ise nadir görülmektedir.)

Bilişsel sorunlar (konsantrasyon bozukluğu, yeni şeyler öğrenme güçsüzlüğü)

Kişiye göre değişen ödem+

Soğuk ekstremiteler bu hastalarda yüksek oranda görülmektedir.

Semptomlar dış faktörler (hava değişiklikleri, çeşitli rahatsızlıklar) ve iç faktörlere (stres faktörü) bağlı olarak değişmektedir.

Fibromiyalji ayrı bir hastalık oluşumu değildir ancak belirti ve bulguların bir kombinasyonudur.

Fibromiyalji ile bu hastalıklar karışabilir:

Bel ve boyun ağrıları

Kronik yorgunluk sendromu

Depresyon

Hipotiroidi

Uyku bozuklukları

Fibromiyalji de Tedavi

Her hastanın ayrı ayrı ele alınıp tedavi programının hastaya özel düzenlenmesi gerekir. Fibromiyalji hastalığının tedavisinde en önemli prensibin hasta-hekim işbirliğidir. Öncelikle hastayı hastalığı hakkında bilgilendirmek, hastalıktan korunma yollarını öğretmek çok önemlidir. Tedavi, değişik bulguların olması nedeniyle hastaya özel düzenlenir. Hekim tarafından belirlenen PRP uygulamaları, ozon ve nöralterapi uygulamaları, manuel terapi uygulamaları, fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri, egzersiz programı  fibromiyalji tedavisinde en önemli yeri tutmaktadır.

Fibromiyalji işinde mutsuz kişilerde daha sık görülür. Stres altında ve masa başı çalışanlarda , mükemmeliyetçi, çevresinin kendisinden çok şey beklediği kişilerde daha sık görülüyor. Kişilik yapıları nedeniyle üstlendikleri her sorumluluğu en iyi şekilde yerine getirmek için yoğun çaba sarf eden bu kişiler, göstermeye çalıştıkları yüksek performans yüzünden zamanla sağlıklarını yitirmeye başlıyor. Mutsuzluk, ağrıları artıran bir faktör olduğu için ev hanımında da fibromiyalji, stres altında çalışanlarda olduğu gibi ortaya çıkabilecek bir rahatsızlıktır.

Fibromiyaljinin en tipik belirtisi sabahları ortaya çıkan ağrı, boyun, sırt ve bel gibi tek bir bölgede veya tüm vücutta yaygın olarak hissedilebiliyor.

Fibromiyaljiyi tetikleyen faktörler

  • Fiziksel veya ruhsal travmalar
  • Uyku bozuklukları
  • Enfeksiyonlar (özellikle viral)
  • Besin duyarlılıkları
  • Yüksek doz kimyasal madde (sabun, şampuan, yiyeceklerdeki kimyasallar v.b.)
  • Ağır metaller (sularda, havada, katkı maddelerinde)
  • Hormonal düzensizlikler

Fibromiyalji sendromlu hastalara tavsiyeler:

  • Kendinizi, aç ve yorgun duruma sokmayın.
  • Mümkünse stresli ortamlardan uzak durun ve hayatınızdaki stresi azaltın.
  • Omzunuzda çanta taşımaktan kaçının.
  • Kafein, alkol ve tütünden uzak durun.
  • Aktif olmaya çalışın.
  • Fizyoterapistinizden gevşeme tekniklerini öğrenin ve düzenli uygulayın.
  • İşte, evde, ayakta dururken ya da otururken duruşunuza dikkat edin.
  • Dinlenmek için zaman ayırın ve sık sık çalışma pozisyonunuzu değiştirin.
  • Mümkün olduğu kadar çok su için.

Fibromiyalji tedavisinde seçenekler:

  • Nöralterapi
  • Manuel terapi
  • Fizik tedavi uygulamaları
  • Ozon terapi
  • Kuru iğne tedavisi
  • PRP
  • Germe ve gevşeme egzersizleri
  • Aerobik egzersizler

Uzm. Ayşe Dilek
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı

Etiketler:fibromiyalji, fibromiyalji sendromu, fizik tedavi, fizik tedavi ve rehabilitasyon

WhatsApp WhatsApp Destek