Bel Fıtığı Belirtleri, Tedavisi

Bel Fıtığı: Sırtımızda boyun bölgesinden başlayıp kalçamızdan daha aşağıya kadar uzanan ve omurilik kanalını oluşturan 31 adet omur vardır. Bu omur kemiklerinin arasında hareketi kolaylaştıran, omurganın dayanıklı olmasını sağlayan ve darbelere karşı koruyucu görev yapan disk şeklinde özel bir bağ dokusu bulunur.

Bu disk iç ve dış tabaka olmak üzere iki kısımdan oluşur. Dıştaki tabakanın yapısı bozulunca içte bulunan yumuşak tabaka dışarıya doğru taşar. Bu taşan (fıtıklaşan) kısım omurilik kanalındaki sinirlere baskı yapar ve bu sinirleri sıkıştırır. Bazen de bu fıtıklaşan bölgeden kimyasal maddeler salgılanır ve ağrı hissedilir. Bu şekilde ortaya çıkan hastalığa bel fıtığı denir.  Bazen ani bir zorlama, ağır bir şey kaldırma, ters bir hareket veya belin üşütülmesi bile bel fıtığına neden olabilir. Ama bel fıtığının en önemli nedeni uzun süren stres ve kas gerginliğidir.

Tıp dilinde disk hernisi olarak adlandırılan bel fıtığının toplum içinde rastlanma sıklığı onda bir gibi yüksek bir düzeydedir. Bel fıtığı en sık 35-50 yaş arasında ve her iki cinste de eşit olarak görülür. Omurga yapısı nedeniyle uzun boyluların bel fıtığına yakalanma riskleri daha fazladır. Ağır işlerde çalışanlar, ev hanımları, uzun süre oturmak zorunda kalan masa başı çalışanları, şoförler, sürekli ayakta duran öğretmen, eczacı, garson gibi meslek sahipleri, açık havada çalışanlar, yoğun stres altındaki yöneticiler bel fıtığına yakalanma olasılığı en fazla olan kesimdir.

Fıtık Gelişimini Hızlandıran Nedenler:

  • Vücudun Toksin Yükünün Artması: Sigara içme, kimyasal toksinlere maruz kalma, uygunsuz beslenme (asidik beslenme, şişmanlık), sindirim bozuklukları, toksine maruz kalınan işlerde çalışma (kimyasal ve ağır metal içeren endüstrilerde, bölgelerde vs. çalışma)
  • Alınan Toksinlerin Atılamaması: Hareketsiz yaşam modelleri, az su tüketimi, toksin elimine eden organlarda hastalıklar (Karaciğer, safra kesesi, pankreas, böbrek, akciğer, cilt hastalıkları).
  • Yaşlanma ile Biyokimyasal değişiklikler: Diskin giderek sıvı içeriğini kaybetmesi, dolayısıyla kuvvetinin ve esnekliğinin azalması.

Bu faktörlerin bir ya da birkaçının bir arada bulunmasıyla oluşan yıpranma ve aşınma sonucu bel fıtığı gelişir. Fıtıklaşma haftalar, aylar hatta yıllar içerisinde kademeli olarak meydana gelir. Disk fıtıklaşmasının 4 kademesi şöyle sıralanabilir:

*Bulging (Balonlaşma): Disk zayıflamıştır. Ancak fıtıklaşma yoktur.

*Protrüzyon (Çıkıntı): Diskin şekli ve pozisyonu bir miktar değişmiş ve sinir kanalına doğru çıkıntı oluşmuştur.

*Herni (Fıtık): Jöle kıvamındaki nükleus, yırtılan anulustan çıkarak fıtıklaşmıştır.

*Sekestre Herni (Akmış fıtık): Anulustan dışarı çıkan nükleus sinir kanalı içine akmıştır.

Fıtık Belirtileri

Tek veya her iki bacağa vuran ağrılar, ayaklarda uyuşmalar, hareket kısıtlılıkları, yürüme ve oturmada güçlük bel fıtığının belirtileridir. Bel fıtığı ilerlerse iktidarsızlık, çabuk yorulma, idrarını tutamama, dengesizlik ve yürüyememe gibi belirtiler de eklenebilir.

Teşhis

Günümüzdeki modern tanı yöntemleri, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans ile bel fıtığı teşhisi kolaylıkla konulmakta ve derecesi belirlenebilmektedir.

Tedavi

Bel fıtığı hastalarında “hastalık yoktur, hasta vardır” ana kuralını göz önüne alarak, hastaya özel, uygun tedavi yöntemi belirlenmelidir. Hastalık hikayesi ve ayrıntılı özel muayene yöntemleri uygulanmadan, sadece kısıtlı bir muayene ve radyolojik görüntüleme sonuçları ile bir yönteme karar vermek, hele de ameliyata karar vermek çeşitli sakıncalar doğurabilir. Acil olarak ameliyat edilmesi gereken bir hastaya ameliyat dışı tedavi yöntemleriyle zaman kaybettirmek ne kadar yanlışsa, ameliyatsız tedavi edilebilecek bir hastanın diğer yöntemler denenmeden ameliyat edilmesi de o denli kusurlu bir yaklaşım olacaktır.

Başlangıç aşamasında tedavi:

Bel fıtığının tedavisi fıtıklaşmanın, yani disk dediğimiz elastiki maddenin bacağa giden sinirlere yaptığı baskının derecesine bağlıdır. Eğer sadece bel ve bacak ağrısı mevcut, herhangi bir uyuşukluk, güç kaybı, hareket kısıtlılığı yoksa bel fıtığı başlangıç safhasında demektir. Bu halde hastaya kas gevşetici ilaçların verilmesi, yatak istirahatı ve belini zorlayacak hareketlerden kaçınması önerilir.

Hastaya yapılacak öneriler

1) Hasta kesinlikle bir-iki kilogramı aşan ağırlıkları kaldırmamalıdır.

2) Öne ve yanlara doğru eğilme, belin bükülmesi yasaklanır. Yerden bir şey alınacaksa hastanın çömelerek alması söylenir.

3) Hastaların otururken belinin arkasına bel boşluğunu yok edecek şekilde bir yastık koymaları ve yirmi dakikadan fazla oturmamaları önerilir. Eğer hastanın mesleği gereği uzun süre oturması gerekiyorsa her yirmi dakikada bir yürümesi önerilir. Uzun süre araba kullananlara ise yirmi dakikada bir arabalarını park edip arabalarının etrafında birkaç kez dönmeleri tavsiye edilir.

4) Hastanın yukarıya doğru uzanması yasaklanır. Yukarıdan bir şey alacaksa bir iskemle veya merdivenin üstüne çıkıp alması söylenir.

5) Hastaya belini daima sıcak tutması, cereyanda kalmaktan kaçınması hatırlatılır.

6) Bel ve bacak ağrısı olan hastalar mutlaka stresten kaçınmalıdır. Stres ağrıyı arttırmak yanında bel fıtığının ilerlemesine de yol açabilir.

7) Hastanın evde kaldığı süre içinde yatak istirahati yapması önerilir. çok sert zeminlerin sanıldığının aksine zararları daha fazladır. Kaliteli bir yaylı yatakta ve hastanın kendince en rahat edebildiği pozisyonda yatması daha uygundur.

Hastalık İleri Bir Safhadaysa;

Eğer yukarıdaki önerilere, istirahat ve kas gevşetici ilaçlara rağmen hastanın şikâyetleri devam ediyorsa fizik tedavi uygulanabilir.

Tamamlayıcı tıp uygulamaları, Nöralterapi & Manuel Tıp & Manyetik Alan Tedavisi  ile kombine tedavi çok etkindir.

nöralterapi bel fıtığıNÖRALTERAPİ: Lokal tedavi: Lokal sorunlu olan alanlara %1 Lidokain ve prokainle uygulama yapılır.  Segmental tedavi: Segment içinde bulunan irritasyon noktalarına , özellikle gastrokinemius ve soleus kasının tetik noktalarına uygulama yapılır. L1-S5 arasına quadell yapılır. L2 blokajı ve veya kanalis sakralis uygulaması.  Bu şekilde bölgenin kanlanması arttırılır, lenf drenajı sağlanarak toksik maddelerin hasarı önlenmiş olur. Böylece, ağrı şikayetleri rahatlatılır, fıtığın bulunduğu bölgedeki sinir baskısı hafifletilir.

Hastanın varsa kabızlık ve barsak sorunları tedavi edilmelidir.

Hasta her geldiğinde yeniden değerlendirilmeli ve tedavi planlamasınd gerekli değişiklikler yapılmalıdır.

Bel karın kaslarını güçlendirecek egzersizler mutlaka her tedaviye eklenir. Yüzme en sık önerilen en etkin ve güvenli egzersizdir.

Bel Fıtığında Ameliyat Gereken Durumlar:

Fizik  tedavi ve tamamlayıcı tıp yöntemlerine rağmen hastanın ağrıları devam ediyorsa veya geriletilmeyen bir güç kaybı, bacakta incelme, dayanılmaz ağrılar varsa çekilen tomografi veya MR filmlerinde diskten bir parça koptuğu tespit edilirse  çözüm cerrahi müdahaledir. Bu oran dünya tüm bel fıtıklarının %5 altındadır. Yani ameliyat son çaredir, ancak nörolojik kayıp ilerleyici ise zorunludur.

Uzm. Dr. Ayşe Dilek
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı

Etiketler:bel ağrısı, bel fıtığı, fizik tedavi, fizik tedavi ve rehabilitasyon

WhatsApp WhatsApp Destek